• weekblad ’t Carillon 2 juni 2021

    |

natuurcolumn: Paling in de polder

Ik ben jaloers op Ad. 72 Jaar oud, maar werkt in de moestuin alsof ie 27 lentes jong is.
’s Avonds is Ad, naar eigen zeggen, behoorlijk uitgeteld maar daar merk je overdag helemaal niets van. Het is niet alleen het energieke werken waar ik hem om benijd. Zijn kennis van de natuur is groot. Stel je eens voor dat we zonder elektriciteit en internet komen te zitten. De winkels raken leeg en we moeten leven van wat de natuur ons biedt. Weet jij hoe je je moet redden? Ik niet. Ad wel. Hij weet hoe de hazen lopen, zeg maar. En ook hoe je ze moet vangen, villen en bereiden (ware het niet dat ze inmiddels samen met de huismussen op de rode lijst staan).
En nee, niet alles was vroeger beter. Wat vroeger wel beter was: de biodiversiteit in de natuur. Wat me soms moedeloos en droevig stemt is dat ik in de honderd jaar oude boeken van Jac. P. Thijsse (1865-1945) – onderwijzer, schrijver en natuurbeschermer – al lees over de achteruitgang van de natuur. Hij zag hoeveel rijker de natuur was in zijn kinderjaren ten opzichte van de vroege twintigste eeuw, toen hij zijn natuurboeken voor de jeugd schreef. Ik ontkom er niet aan om door de ogen van Jac. P. Thijsse om me heen te kijken als ik door de karige groenstrookjes wandel die we natuur noemen. Och, wat zou ik toch graag eens in een tijdmachine stappen om te zien hoe Terheijden en haar omgeving er in Thijsses tijd uitzag.
Nou, na dit toch wat treurige relaas is het goede nieuws dat ik in Ad een soort van tijdmachine heb gevonden. Want wat stond ik met mijn oren te klapperen toen hij vertelde dat hij als kind, omstreeks 1960, paling, salamanders en snoeken ving in de sloten bij De Hartel. Dat het water er zo helder was dat je tot op de bodem kon kijken omdat het kwelwater was, afkomstig van het Kempisch Plateau. Ik wandel er wel eens, via De Hartel door de weilanden naar het kanaal. Ik zag er eens een ree. Kieviten. Lammetjes. Maar paling in de polder? Behalve een ietsepietsie jaloers ben ik vooral blij met Ads gedeelde ervaringen. De omgeving krijgt tijdens een wandeling toch meer betekenis met dit verhaal in mijn achterhoofd.
Dus nu het nog kan, praat met je (groot)ouders en dorpsgenoten over vroeger. Nee, dat is niet saai. En ja, vroeger was alles – wat de natuur betreft dan – beter. Dus reis mee in hun verhalen en koester de tijdmachine die je tot je beschikking hebt. Verwonder je. Geniet.

36 paling in de polder 2